Ponadgraniczne kształcenie zawodowe (GVA) — współpraca projektowa

W dniach 22 i 23 kwietnia 2009 r. w Krakowie przebywali goście z Münster: Stefanie Schoenrath i Anita Urfell — koordynatorki projektu GVA z tamtejszej Izby Rzemiosła  oraz Martin Diart z Instytutu  Kształcenia Zawodowego  Uniwersytetu w Kolonii. Uczestniczyli oni w konferencji i spotkaniach roboczych w ramach programu „Leonardo da Vinci” — Projekt Transferu Innowacji; „Praktyczne wskazówki do optymalizacji i realizacji ponadgranicznego kompleksowego kształcenia zawodowego w rzemiośle i zawodach wykwalifikowanych — GVA”, które Dzieło Kolpinga w Polsce współrealizuje wraz z instytucjami kształceniowymi z Francji, Niemiec, Norwegii, Holandii i Wielkiej Brytanii.

W szkole realizowany jest projekt „Przekroczyć próg” współfinansowany ze środków Unii Europejskiej. Zespół Szkół Zawodowych jest partnerem projektu.

Celem pobytu, przygotowanego przez sekretarza naczelnego  Krzysztofa Wolskiego — koordynatora tego projektu w Polsce - było zapoznanie polskiego środowiska nauczycieli przedmiotów zawodowych z ideą projektu GVA. Służyła temu konferencja pt. „O krok dalej…”, zorganizowana w dniu 22 kwietnia w Zespole Szkół Elektrycznych nr 1 w Krakowie. Obok gospodarzy — dyrektora ZSE Antoniego Juszczyka i jego zastępcy Haliny Taborskiej oraz gości z Niemiec — wzięli w niej udział nauczyciele tej szkoły oraz zaproszeni eksperci: Elżbieta Araminowicz — kierownik Wydziału Egzaminów Zawodowych Okręgowej Komisji Egzaminacyjnej w Krakowie oraz Krystyna Foltyn — Starsza Cechu reprezentująca Izbę Rzemiosła  w Krakowie. Ponadto obecna była Bożena Michałek — współkoordynator projektu, organizatorka wyjazdów młodzieży do Münster w ramach programu „Leonardo da Vinci” promującego kształcenie ustawiczne.

Na wstępie K. Wolski przybliżył główne założenia projektu, ze szczególnym uwzględnieniem jednego z jego elementów, czyli wymiany stażowej uczniów szkół zawodowych – działanie  LaWA (Learn and Work Abroad). Jako, że  projekt realizowany jest przy udziale 9 partnerów z 6 krajów Europy, zatem  umożliwia on uczniom szkół zawodowych odbywanie długoterminowych praktyk poza granicami kraju. Równolegle w ramach projektu trwają prace nad zunifikowaniem standardów weryfikacji kwalifikacji zawodowych, których efektem byłoby wydawanie certyfikatów respektowanych również poza granicami danego państwa. Zadawane „na gorąco” przez słuchaczy pytania zapoczątkowały już w trakcie tego wprowadzenia ożywioną dyskusję, która była kontynuowana w trakcie kolejnych referatów. Przedstawiono w nich etapy rozwoju polskiego szkolnictwa zawodowego: od czasów funkcjonowania przyzakładowych szkół, poprzez okres transformacji ustrojowej i zmian w gospodarce, które spowodowały upadek wielu przedsiębiorstw, a przez to również szkół zawodowych, po czasy reformy szkolnictwa i ciągłego poszukiwania optymalnych dla niego rozwiązań. Analiza danych statystycznych, dotyczących liczebności uczniów w poszczególnych typach szkół, uwidoczniła w miarę stabilne zainteresowanie szkołami technicznymi, tendencje zniżkowe ukazała natomiast w przypadku szkół zawodowych i liceów profilowanych (tym ostatnim grozi wręcz upadek). W pewnym stopniu jest to spowodowane niżem demograficznym, z drugiej jednak strony zauważono, że problemem jest wolniejsza dynamika unowocześniania szkolnictwa zawodowego w porównaniu z rozwojem gospodarki. Ta ostatnia powinna wymuszać na szkolnictwie dostatecznie szybkie zmiany.

Z wygłoszonych referatów wyłonił się złożony obraz sytuacji szkolnictwa chociażby ze względu na dwa tryby prowadzenia edukacji zawodowej w Polsce, z jednej strony przez szkoły (gdzie duży nacisk kładzie się na nauczanie ogólne, a nauka zawodu ma charakter warsztatowy), a z drugiej — przez izby rzemieślnicze (które głównie koncentrują się na nauce zawodu i realizują to poprzez praktyki uczniów w konkretnych zakładach specjalistycznych). Wiąże się z tym kolejny problem — końcowa ocena umiejętności zawodowych, której prawo dokonywania mają aż trzy niezależne organy przeprowadzające egzaminy. W czasie konferencji zebrani mieli okazję zapoznać się z roboczą wersją Krajowego Systemu Kwalifikacji (KSK), nad którym prace, jak zapewniała E.Araminowicz, potrwają jeszcze przynajmniej do końca roku. KSK ma umożliwić bardziej szczegółową ocenę kwalifikacji zawodowych oraz dokonać jej standaryzacji. System musi respektować wytyczne europejskie, ale ma przede wszystkim uwzględniać specyfikę polskiego szkolnictwa. Kończącym spotkanie był referat K. Foltyn, która przypomniała owocną i pionierską współpracę z Izbą Rzemiosła w Münster już od 1990 r., kiedy powstało Polsko-Niemieckie Centrum Szkolenia, organizujące kursy zawodowe oraz krótkie wyjazdy polskich uczniów rzemiosła na praktyki do Niemiec. Wydaje się, że to właśnie Izby Rzemiosła mają lepsze możliwości realizowania projektu LaWA ze względu na podobne podejście do kształcenia praktycznego zawodu. W przypadku szkół największym problem jest brak gotowości do prowadzenia przez nie e-learningu, czyli nauczania przebywających na praktyce za granicą uczniów przez internet (co musiałoby zaistnieć w przypadku planowanych wyjazdów trwających nawet do 9 miesięcy). Zwrócono uwagę, że niezbędne byłyby nawet zmiany niektórych regulacji na poziomie ministerialnym, co w tym momencie stwarza kolejne bariery. Goście z Münster zaoferowali swoją pomoc przy rozwiązywaniu tych problemów i zachęcali do czerpania z doświadczeń oraz rozwiązań już przez nich  wypracowanych. Konferencja trwała dłużej niż zaplanowano, co świadczy jedynie o wielkim zainteresowaniu jej tematyką.

Nazajutrz, 23 kwietnia, rolę gospodarza przejęła Izba Rzemiosła w Krakowie. W bardzo miłej atmosferze pani K. Foltyn i dyrektor Izby Lesław Kucharczyk zapoznali wizytujących z historią Izby, pokazali reprezentacyjne pomieszczenia jej siedziby przy ul św. Anny oraz archiwalne dokumenty. W trakcie rozmowy o ewentualnej współpracy z obu stron padły bardzo konkretne propozycje, co szczególnie ucieszyło koordynatora projektu K. Wolskiego. Realizacja projektu LaWA, która do tej pory koncentrowała się na wymianie informacji, wchodzi już w fazę wymiany młodzieży. Należy jedynie mieć nadzieję, że „lawa” polskich, młodych rzemieślników, chcących pogłębiać swoje umiejętności zawodowe, nie zaleje Europy.

opr. A.Wiśniewska


    powrót
 


 
Bł. A. Kolping (1813 - 1865)